Mach Piemontèis

Organissassion ch'a sponsorisa le tradission e la sovranità dël mangé ant ël mond. Limassa monumental a Bra, mistà dl ë Slow Food Slow Food a l'é stàita fondà a Bra dël 1986 dal local Carl Pertin , ël midem fondator ëd Tèra Mare . Soa mistà a l'é la limassa e sò nòm a veul dì "Mangé meusi" visadì 'l contrari dël fast food. Valor A l'é stàita l'arspòsta ai fast food , visadì a le chèine 'd mangé 'd strà. Ij sò but a son la tùa dël mangé local , (arsete e la fasson ëd prontelo), ansem a la coltivassion e l'anlevament ëd ëspece tìpiche dël leu. As bate contra l' arlan dël mangé e dël dovragi d' OGM (Organism Geneticament Mudà). L'organissassion a sosten-e 'dcò ij pcit òsto e le pcite bòite, visavì a le multinassional e le gròsse chèine. Stòria Slow Food a l'é nassùa cand dël 1986 McDonald's a volìa durbì n'òsto vzin a Piassa d'Ëspagna a Roma e un moviment d'oposission a l'é batisse. Ancheuj a l'...

Nassù dël 1841 a Nogent-le-Retrou an Fransa , a l'é avosà dzortut për la nassita dla psicologìa dla furfa , a l'é an efet stàit ël prim a studié 'l comportament dla gent ansem . A l'era ativ an manca 'd soget, tanme sociologìa, antropologìa, fìsica e psicologìa l'ha virà l' Euròpa, l'Àsia e 'l Nòrd Àfrica . A l'é mòrt dël 1931 a Marnes-la-Coquette an  Fransa . Psicologìa dla furfa Andi dla furfa Chiel a mostra 'me la furfa as compòrta pa 'me l'ansem dle përson-e da sole , a l'é na entità diferenta. La furfa a l'é fogosa e pa rassional, a ëntreiva le imàgine e le mistà , ma pa ij concet rassionaj. Për sta rason a l'é chërdenson-a e a depassa minca emossion, përché a conòss pa le mese mzure . Mné la furfa A sarìa da fòl  prové a parlé 'me a na përson-a rassional a la furfa, përché sta sì as sent dëscavalcà e ofendùa. Chi a veul mné la furfa, a deuv dovré tre mojen: fortì, arpetission e contagg. Fortì: dì le còse sensa...

Fera ch'as ten minca ann a Ël Borgh , an provinsa 'd Coni , dai 'd 5 dzémber, festa dël patron, për 3 di. A l'é na fera dël mangé, dedicà a le limasse, ch'a son servìe an dontré fassòn: a la  parisin-a, a la borgognon-a, con bagna càuda, ai bolé, al sigalin, fricassà con fondùa, verde, a la borgarin-a, con ajé e a la cartonera . A l'é 'dcò possìbil trové banch ch'a pronto àutre galuparìe tìpiche 'd lor comun-e, dzortut dle Vaj Ossitan-e , 'me la tenca an carpion e l'ola al forn . Oltra che 'l mangé, a-i é 'dcò la possibilità d'abordé e 'd parlé con j' anlevator ëd limasse . L'ëspece anlevà a l'é l' Helix Pomatia Alpina , ch'a viv pròpe sle Alp Marìtime , dont Ël Borgh a l'é aval. Stòria La Fera Frèida a l'é motobin veja, soa adoss a armonta al 1569 cand sota concession dël duca 'd Savòja Testa 'd Fer , Ël Borgh a l'ha podù logé na festa patronal për 3 di. A l'era un leu d'abòr...

Nassù dël 1891 a Vien-a a l'é stàit un publicitari , avosà 'me 'l pare dle pùbliche relassion (màrketing e propaganda). A l'é chërsù a Neuv York da na famija borzoà , a l'era l'anvod ëd Sigmund Freud e a l'ha studià agraria da giovo. Cariera ant le pùbliche relassion Teàter Sò prim travaj a l'era scrive për pcit busiard rësguard a le euvre 'd teàter . Dël 1913 a l'é stàit ciamà 'd sponsorisé n'euvra rësguardant la lùe , an pien proibissionism, donch a l'ha fàit passé l'euvra tabù 'me n'euvra vorsùa da meisiné për combate soa spantia. Prima guèra mondial Sò scond afé a l'é stàit la campagna për aussé la përcentual ëd merican ch'a volìo l' antërvent militar an Euròpa ant la prima guèra mondial , vorsùa dal president Wilson . Mersì a soe ideje, ansem a cole d'àutri colega, la përcentual a l'é montà da 30 a 60% d'acòrd. Pansëtta e la colassion merican-a L'antraprèisa 'd carn Beech-Nut, a l...

Pòpol d'adoss alman-a, da sécoj spantià 'dcò an Piemont. Spantiament Ij walser ancheuj a son apopré 20.000 e a vivo tra Svìssera, Àustria, Liechtenstein, Fransa e Italia , tra le Alp  a granda autëssa   andoa a l'é goernasse lor cultura isolà. An Piemont a-i son doe nos andoa a son spantià ij walser, visadì anviron al Brich Reus a, al nòrd dla provinsa 'd Vërsèj e dla Val d'Osta e l'àutra a l'é ant ël nòrd dla provinsa dël Verbani -Cusi-Òssol a. Le comun-e anteressà prinsipal a son Formassa, Macugnaga, Alagna, Rimela, Issime, Gressoney-Saint-Jean e Gressoney-La-Trinité . Stòria Ël nòm walser a ven da lor leu d'adoss, visadì 'l canton svìsser Valèis . L'ariv an Piemont a l'é vnù aporpé ant ël sécol ch'a fa 13 an càusa a la sovrapopolassion dël Valèis e l'arserca 'd neuv pasch, un temp assé càud për vive a granda autëssa e stìmoj smonù dai cont ëd Biandrà. Ij walser a j'ero j'ùnich a colonisé e abité a oltra 1.800 mèter d...

Nassù dël 1451 a Genoa , a l'é stàit un navigator e esplorator, avosà për la dëscuèrta dla Mérica dël 1492. Fieul d'artisan genoèis, ëdcò se l'adoss a l'é disputà tra Cogoleto e Ëspagna. Colomb a l'ha fàit ël matlòt da motobin giovo, an pijand part a doe spedission genoèise a Chio an Grecia e a un-a për le Fiandre, ch'a l'é stàita tacà dai corsar fransèis e a l'ha dovù arfugesse an Portugal. A l'ha virà 'dcò tra ij pòrt ëd Bristol e Galway (Gales e Irlanda) e scond ij sò test a l'é rivà an Islanda, an ciamandse se 'l mar ëd Norvegia ch'a l'avìa traversà a fussa part d'un oséan pa conossù. A l'ha peuj pijà part a na spedission portughèisa an Ghana, an amparand a dovré l'astrolabio. Colomb a l'era sicur ëd rivé an India, an navigand për l'oséan Atlantich nopà che l'Indian. La rason a l'era l'amper Otoman, ch'a tajava le nav europenghe ch'a comersiavo con l'orient. A l'ha calcolà mal ij...

Stat piassà përlopì an Euròpa ossidental , d'apopré 69 milion d'abitant e na surfassa 'd 675.000 km², con capital Paris. Geografìa Teritòri Sò teritòri a l'é spantià dzor pi continent, soa nos a l'é la Fransa Metropolitan-a , visadì la part an Euròpa, patragìa an 13 region. A l'ha 'dcò ij drocheri 'd soe veje colònie, 'me la Gujan-a Fransèisa, Neuva Caledonia, Reunion, Mayotte, Martinich, Guadalupa  e la Poline sia Fransèisa . Geografìa fìsica La Fransa Metropolitan-a a l'é ij 5/6 dla surfassa total, a l'é a forma d'esàgon, scasi disabità ant ël sènter, andoa as treuva 'l massiss sentral. A fa part dla Fransa Metropolitan-a la Còrsica . Ij sò fium pi amportant a son Sen-a, Lòira, Rin, Ròno, Garon, Dorgògna e Meusa . Soe sità pi amportante a son Paris, Lion , Marsèja, Lille, Strasborgh, Bordò, Tolosa, Nissa Marìtima, Nantes, Brest, Montpellier e Digion . Finagi A partagia un finagi con: Ëspagna e Andora senté ij Pirené,  con l' I...

Stat esistù tra l'886 e 'l 1482 ant la Fransa, ël Belgi, ël Lussemborgh e ij Paìs Bass d'ancheuj. Stòria Achit La stòria dla Borgògna as ancamin-a dël 843 cand apress la mòrt dël fieul ëd Carl Magn, Ludovich ël Pasi , l'Amper Carolingg a ven dësblà an 3 part dal tratà 'd Verdun. Ste part a son ij Regn dij Franch Ossidental, Oriental e 'd Mes , ch'a vnëran arspetivament: Fransa, Almania e Borgògna . La Borgògna a l'era pa në stat, ma a l'era 'l nòm ëd 3 surfasse an Fransa, visadì Àuta, Bassa e Ducà 'd Borgògna, managià da stat diferent ant ël temp. Mach la dëriera a l'é cola ch'as antend ancheuj. Fransa Ël Ducà 'd Borgògna a l'era soens dovrà 'me cadò dal re 'd Fransa, dal sécol ch'a fa 11, ch'a lo dasìa an apanagi ai nòbij vzin a la coron-a. Valois-Borgògna La stòria a l'é armudà cand Flip II ëd Borgògna , fieul dël re, a l'ha arseivù ël fëod dël 1363 e mersì ai mariagi a l'é riussì a spantié soe t...

Nassù dël 1749 a Ast , a l'é stàit në scritor e poeta an italian, fransèis e piemontèis . J'Alfé a j'ero na famija nòbila dla sità d' Ast e chiel a l'é chërsù 'me òm rich, an fasend l' academia militara a Turin e an pijand apress la làurea an drit . Da giovo a l'ha ardità le richësse 'd sò pare e 'd sò barba e sensa but a l'é ancaminasse a viré l'Euròpa . Vitòri a l'era stàit educà an fransèis , lenga dla noblëssa piemontèisa e a conossìa 'dcò 'l piemontèis . Soe prime euvre a l'ha scrivule an fransèis , ma chiel as sentìa pi italian, donch a l'é andàit a Florensa a amparé 'l toscan . Alfé a l'é avosà për soe tragedie e për sò ëstil, tavòta a l'arserca 'd libertà , a l'ha fortì d'esse 'l nemis dla tiranìa e a virava 'me në sìngher an Euròpa an càusa a soa ideja 'd rusa anterior, a l'arserca 'd pas. A l'achit dla rivolussion fransèisa , Alfé a l'era un sostenidor d...

Region geostòrica dël Piemont piassà ant ël nòrd est dla provinsa 'd Coni ansem a Sisterna dla provinsa d'Ast. Avosà për ij sò vin e soa fruta, a l'é patrimòni dl'Umanità për l'Unesco ansem a Langhe e Monfrà për sò paesagi vinìcol . Geografìa Ël Roé a l'é për antregh a nòrd dël Tani , a sud a-i son le Langhe , antratan che a nòrd as ancamina la sità metropolitan-a 'd Turin . Bra a l'é stranomà 'me soa capital .  Àutre comun-e a son për esempi Sanfré, Canal, Somariva dël Bòsch e Somariva l'Àuta . Stòria Milion d'agn fa, ël Roé a l'era nià dal mar Padan, cand a son surtìe soe colin-e, a j'ero coatà da noritos për soa tèra mnà da l'eva. Dai temp dij Roman, ël Roé a l'é avosà për soa tèra bon-a për chërse l'uva e 'd conseguensa për ij sò vin. Ant l'età 'd mes ël Roé a l'era na tèra 'd ruse e bataje sensa fin tra Ast e j'Aleram , ma 'dcò 'l Marchesà 'd Salusse a l'avìa dij rampar ant ...

Doss piemontèis ëd Mongardin , a base 'd cicolata e panera . Për prontelo a venta scaudé doe pcite ramin-e con andrinta cicolata fondanta e gianduja , an giontand an tute e doe sùcher , un euv, ninsòle trità, bëscotin sfrisà e marsala . Apress as fan djë strat an autërnand cicolata fondanta, gianduja e panera montà , ant un tolin a forma 'd mon . Ël mon a va lassà satì an frigo. Ël mon a l'era belfé trovelo pendant ij disné dij mariagi, dzortut tra ij ciai 'd Mongardin.

Nassù dël 962 ant l' Ìsola 'd San Giuli , a l'é stàit un monio benedetin, abà fondator ëd dontré abassìe e  architet . Jermo a l'era fieul dlë sgnor ëd Volpian e amparentà con Arduin, marchèis d'Ivreja. A l'é intrà a fé part dij monio benedetin an Fransa, për peuj fondé dontré monasté e gesie tra Fransa e Italia. Dzor le tère dla famija, a San Balegn , a l'ha fondà dël 1003 l' abassìa dla Frutoèra , ch'a comportërà për ij sécoj tanme në stat indipendent, ëdcò an batend moneda. Jermo da Volpian soens a l'era part dël pensament dj'edifissi religios ch'a fondava, senté soe dote d'architetura; a l'é stàit un promotor dlë stil romànich. Ansem a l'edifissi, Jermo a l'avìa 'dcò batì un còdes ëd régole motobin severe, ciamà Costume Frutoerèise . N'àutr important edifissi religios batì da Jermo a l'é l'avosà abassìa 'd Mont San Michel an Normandìa , an Fransa , disegnà 'd përson-a da chiel.

Antraprèisa 'd giasset fondà a Turin dël 1963 L'antraprèisa a l'é gropà al fondator e mansé Angelo Chiavacci , ch'a l'é ancaminasse a travajé al baracòt dël pare an via Umbert a Turin . Apress la mòrt dël pare, Chiavacci a l'ha fondà soa usin-a, për na produssion an scala andustrial dël 1963, për vende a tuta Italia . La Chiavacci a l'é avosà për ij sò giasset tanme ël bëscotin giasset Novlin , la copa bigust scossèisa e lë stech al cricri . Sò prodòt pi avosà a l'é lë stich , al savor banan-a , na neuva për ij temp. Ancheuj, an piemontèis, "stich" a descriv na categorìa antrega 'd marcandisa, donch cola bròcia con an cò un tòch ëd giassa sucrà a pija 'l nòm da lë stich Chiavacci. Dël 1985, l'usin-a a l'ha perdù na scapada 'd gas , an particolar d'amonìaca e l'isolà a l'é stàit svoidà. La crisi a l'é rivà ant j'agn '80, fin-al 1989 cand a l'ha sarà soa usin-a, già dnans catà da Algida .

Nassù dël 1254 a Venessia , a l'é stàit un mërcant, ambassador e esplorador , avosà për ij sò viagi an Asia contà ant sò lìber " Ël Milion ". Fieul ëd na famija 'd mërcant , a l'é stàit chërsù an amparand l'art dël comersi a Venessia , antratan che sò pare a l'era a la cort dël sovran mòngol Kublai Khan . Dël 1271, March a part ansem al pare e al barba , vers la Cin-a 'd Kublai Khan , an passand për la via dla seda . Na vira rivà an Cin-a , Kublai Khan a l'ha arseivelo con piasì, an stimand soa anteligensa, e belessì ij Pòlo a restëran për 17 agn. March Pòlo an Cin-a a l'ha travajà 'me diplomàtich e a l'ha virà manca 'd zon-e dël paìs, an contand dël dovragi dël papé moneda, dla richëssa cinèisa e dle strà smisurà visavì a le europenghe. Dël 1295, apress 20 agn da l'achit ëd sò viagi, Pòlo a l'ha alvà le ancre e a l'é tornà an Euròpa via mar, an passand për Océan Indian , an avend ëdcò compagnà na principëssa mòngola a...

Ëdcò ciamà lìbera comun-a d' Ast , a l'é stàita në stat esistù tra 'l 1095 e 'l 1342 an Piemont meridional , con capital Ast . Stòria Fondassion La classa dirigenta d'Ast, a l'era dësvlupasse mersì al përmess dl'amperator. Sta classa a l'é difendusse da Adelàide 'd Susa , an fortend soa indipendensa da la Marca Arduìnica . A la mòrt d' Adelàide , Ast a l'é stàita ofissialment delivrà da j'Arduin e afidà al vësco da l'amperator. Ël vësco a l'ha nominà la classa dirigenta 'me governadora dël 1095, an batend la lìbera comun-a . Vita La polìtica dla repùblica a l'era motobin gropà a l'anteress dij mërcant, an efet Ast , mersì a soa posission tra Genoa, la Padania e l'Euròpa dël sentral,  a l'era na crosiera 'd comersi . Ël lusentor a Ast a l'é rivà con ij banché , ch'a travajavo an tuta Euròpa , e ancor ancheuj a resta lor nòm Lombard (Lombard Bank), përché tuta la Padania a l'era ciamà Lombardì...

Ëdcò dita bagna dël diav , a l'é na bagna tìpica dle Langhe . La bagna dl'infern as fa con aj, anciove, tomàtiche pelà, spagnolin, euli d'oliva e pnansëmmo , cosù ant na ramin-a . As mangia con ël pan rustì ò con la polenta  e soens a l'é servìa bujuenta. Soa adoss a armonta 'd sicur a apress la dëscuèrta dla Mérica , dont a ven-o le tomàtiche e jë spagnolin. La bagna dl'infern a l'é ciamà parej për soa picantëssa e sò color ross , ch'a coroborava ij di dij pòvr paisan langhet.

Sità d'apopré 5.000 abitant ant la sità metropolitan-a 'd Turin . Avosà për sò Pont dël Ròch e le omònime vaj . Geografìa Piassà ai pé dle Alp Graje , antratan che 'l sénter a l'é armà dzor ël brich Buriasch . As treuva a l'intrà dle vaj 'd Viù, Ala e Gròssa , che ansema a batisso le Vaj 'd Lans . Lans a l'é traversà da la Stura 'd Lans e dai riaj Tësso e Upia Stòria Età 'd mes La stòria 'd Lans as ancamina con ël vësco 'd Turin Landolf che dël 1011 a l'ha batì 'l castel dzor ël brich Buriasch. Sota 'l contròl dël vësco, Lans a l'ha avù 'l privilegi dël mercà (còsa pa comun-a) e a l'é donch gropasse al comersi . Ant ël sécol ch'a fa 14, la sità a contava 3.000 abitant, un nùmer bin gròss, ël midem dla Turin dij temp. Savòja Lans a l'era na part crusial dël Marchesà dël Monfrà , për ij sò fré, sò mercà e për ël contròl dle vie për la Fransa . Ij Savòja , sota 'l cont Verd a son riussì a gionté la s...

Ìsola stat piassà an Osseània , d'apopré 10.000 abitant e 21km² ëd surfassa. Geografìa Nauru a l'é n'ìsola vulcànica part dla Micronesia; ùnica ìsola pa atòl dla region ansem a Banaba. A l'é la pi pcita repùblica dël mond , sìa për abitant che për surfassa. A l'ha pa na capital ofissial, ùnich paìs ansem a la Svìssera, ma de facto a l'é Yaren . Nauru a l'ha 'l pi àut tass ëd tëggëssa , përché 'l mangé a l'é tut amportà e oltraprocessà,   e un dij pi àut ëd fumador al mond. Lenghe Le lenghe ofissial a son l' anglèis , për via 'd sò passà colonial e 'l nauruan , na lenga an privol ëd dësmortesse batìa da europengh a partì dai diferent dialet parlà an minca vilar. Ancheuj sti dialet as son donch fondù ant na lenga sola, ma a Yaren a esist ancor na variant pen-a diferent da la norma. Conomìa La conomìa d'ancheuj a l'é fondà dzor la vèndita dij drit dla pësca e un sènter për emigrà an Australia, finansià da sta dëriera. Soa val...

Spòrt tradissional d'echip piemontèis giuvà con Casse na balin-a, ch'a ven flinà con un baquel . A l'é giuvà ant ël Bass Piemont , dzortut ant le Langhe , e ant la Liguria Ossidental . Funsionament A-i son doe echip, mincadun-a ëd 4 giugador ch'a l'achit dla partìa a stan ant la pròpea mità camp.  Ij giugador a peulo flanì la balin-a mach con ël baquel ò 'l pols . Camp A mzura 90 méter ëd longheur e 18 ëd largor e a-i é un mur a la broa andoa la balin-a a peul arsauté. Mire Le mire a funsion-o 'me ant ël ténis , visadì 15, 30, 40 e gieugh. Se tùi e doi a son a 40, as seguita fin-a marché doe mire 'd ghërsa. Ël but a l'é 'd marché 9 gieugh ò an cas ëd pacia ël prim ch'a marca a doe gieugh ëd ghërsa. Marché na mira A-i son pi mojen për marché na mira: Intra: frandé la balin-a oltra la linia 'd fond dël camp. Boro:  se la balin-a a dròca ant ël camp dël batitor pendant ël servissi; se la balin-a a ven flinà oltra la linia 'd broa pendant...

An giàun la part ch'a dròca sota la provinsa 'd Coni e an groson sota cola d'Ast Ëdcò ciamà Langa , a l'é na region geostòrica dël Piemont , piassà tra le provinse 'd Coni e d' Ast . Avosà për ij sò vin e trìfole e për esse patrimòni dl'umanità për l'Unesco ansem a Roé e Monfrà për sò paesagi vinìcol . Geografìa Le Langhe a son marcà da na fassa 'd colin-e , an efet an piemontèis ël mòt langa a mostra pròpe la crësta dla colin-a. A son delinià dai fium Tani, Berb, Bormia 'd Mleso e Bormia 'd Spign e a partagia 'l finagi con ël Roé , ël Monfrà e l' Astesan . Alba a l'é stranomà 'me soa capital, sia për sò grandeur che për sò nòm. Stòria Da l'età dël fer as son stansià ij Ligurin , dij branch Epanter e Staziej, as son peuj anserì ij Gal , ël ciafri dij doi pòpoj a l'ha mnà a batì la cultura celtligurin-a , apress sogetà ai Roman dël 179 aC ma romanisà mach da l'era d'August. Apress ël robaton ëd Roma, la su...

Nassù dël 1869 a Prato a l'é stàit n' anàrchich avosà për avej ampiantà Re Umbert . Bresci a l'era n'ovrié téssil e da babiòt a l'é intrà a fé part d'un sercc anàrchich e apress confinà a Lampedusa 'me përson-a privolosa dël 1892. Apress ël përdon dlë stat a l'é tramudasse an Neuv Jersey , andoa a l'ha seguità soe atività 'd travaj e polìtiche. Bresci a l'é anrabiasse për ël ravagi apress ij Brando 'd Milan dël 1898 ordinà dal Re, an soasend ëd flambé cost dërié. A l'é donch stàit finansià dal busiard anàrchich La Custion Social e a l'ha catà na berta , për peuj fé artorn an Italia . An Italia a l'ha studià për dì l'andi dël Re a Monza , fin a cand cost, ch'as trovava an vir për n'esibission ëd ginàstica a l'era montà dzor soa caròssa, andoa a l'é stàit përtusà da tre crep dal tron ëd Bresci. Re Umbert a l'é donch mòrt dël 1900, colpì a spala, polmon e cheur . Bresci a l'ha pa provà a catessla...

Flan salà tìpich dël Monfrà e dle Langhe , a base d' euv, formagg, panera e cialòt . La tartrà a l'é fàita an bodrand butir, euv e formagg gran-a , ansema a làit antregh e panera bujì dnans e cialòt dorà an pèila. A son apress giontà le culòte 'me mërlipò, rosmarin e magioran-a . A ven servìa soagnà da fondùa , crema d'arbion, bagnet verd ò crema 'd bolé . Stòria La tartà a ven da la cusin-a pòvra dij paisan piemontèis , an particolar dai sécoh ch'a fan 10 e 11, cand l'abòrd con ij Sarasin a l'ha anfluensà la tradission dël mangé piemontèisa, an sto cas, an mnand ël rosmarin , ingredient dovrà dai mòro, sle tàule dij piemontèis.

Ëdcò dit finansier, a l'é un piat tìpich piemontèis fàit con mnù ëd polastr e bocin . La finansiera a l'é nassùa 'me piat pòvr dij paisan e a l'achit a l'era fàita con j'avans dla maslura, visadì ij buej ëd polastr e vac a, an particolar lacet, miola, fìdich, barbaròt e crësta , cosù con asil, butir e vin Marsala . Sò nòm a riva da la noblëssa , ch'a l'ha anfiolì sto piat, ch'a l'é donch spantiasse 'dcò tra ij rich, an pijand ël nòm da lor muda ciamà pròpe finansiera . Ansem a sò passagi da piat dij paisan a piat stimà da tùi, a l'anrichisse 'd bolé ; an efet la part pi gròssa dj'òsto d'ancheuj a dòvro sta variant dl'arseta. A l'era un dij piat che Camilo Benso a l'avìa pi a cheur, tant che a-i é na variant a sò nòm, la finansiera a la Cavour, ch'a l'avìa vin pi stimà andrinta, 'me bareul e barbaresch .