Post

Visualizzazione dei post con l'etichetta Stat passà piemontèis

Repùblica d'Ast

Immagine
Ëdcò ciamà lìbera comun-a d' Ast , a l'é stàita në stat esistù tra 'l 1095 e 'l 1342 an Piemont meridional , con capital Ast . Stòria Fondassion La classa dirigenta d'Ast, a l'era dësvlupasse mersì al përmess dl'amperator. Sta classa a l'é difendusse da Adelàide 'd Susa , an fortend soa indipendensa da la Marca Arduìnica . A la mòrt d' Adelàide , Ast a l'é stàita ofissialment delivrà da j'Arduin e afidà al vësco da l'amperator. Ël vësco a l'ha nominà la classa dirigenta 'me governadora dël 1095, an batend la lìbera comun-a . Vita La polìtica dla repùblica a l'era motobin gropà a l'anteress dij mërcant, an efet Ast , mersì a soa posission tra Genoa, la Padania e l'Euròpa dël sentral,  a l'era na crosiera 'd comersi . Ël lusentor a Ast a l'é rivà con ij banché , ch'a travajavo an tuta Euròpa , e ancor ancheuj a resta lor nòm Lombard (Lombard Bank), përché tuta la Padania a l'era ciamà Lombardì...

Ca Savòja

Immagine
Famija nòbila ch'a l'ha governà dzortut sjë Stat Sabàud e sij  Regn ëd Sardegna e d'Italia , për scasi mila agn. Stòria Achit Ël prim dij Savòja a l'era Umbert Biancaman , ch'a l'é vnù cont ëd Morian-a dël 1000, apress sò apògg al Sacr Roman Amper. Sécol ch'a fa 11 Da la Morian-a, ij Savòja a j'ero spantiasse an Val d'Osta , mersì al manch ëd noblëssa fòrta belessì, ma 'dcò a Bugey e Vienne oltralp. Senté 'l fieul d'Umbert, Odon , an Piemont ossidental, senté 'l mariagi con la marchèisa 'd Turin, Adelàide 'd Susa , che a governërà la contà apress la mòrt ëd sò òm e 'd dontré dij sò fieuj. Umbert II , novod d' Adelàide a l'é vnù cont dël 1080, ma a l'ha governà mach apress la mòrt ëd chila, an riussend mach a goerné le tère oltralp, dla Val d'Osta e dla Valsusa . La contà 'd Savòja a l'avìa posà le fondamenta për në stat a gigiò dle Alp për controlé e pretende taje dai pass alpin . Sécol ch'a f...

Frutoèra

Immagine
Abassìa piassà a San Balegn , ant ël sènter. Avosà për soa importansa ant l' età 'd mes . Descrission Lë stil d'adoss a l'era romanich, pensà da Jermo da Volpian . La vëddùa d'ancheuj dla Frutoèra as deuv a Viton e Quarin ch'a l'han dësblala e batìla torna ant ël sècol ch'a fa 18. Stòria Achit Soa costrussion a l'é ancaminasse dël 1003, pensà e fondà da Jermo da Volpian , an presensa dël vësco d' Ivreja , dël re d'Italia e marchèis d'Ivreja Arduin . A l'é stàita batìa da Jermo da Volpian : monio beneditin e architet. Jermo da Volpian a l'avìa batì un còdes ëd régole rigorose për ij monio, ciamà costume frutoerèise . Lusentor tanme "stat" Durant ij sècoj ch'a fan 12 e 13 a l'é vnu un sènter ëd monio motobin important: a batìa moneda (dné 'd frutoera) e a l'era dël tut indipendent da vësco ò fëodatari, an funsionand apopré tanme në stat. Ël còdes ëd Jermo a l'era motobin stimà 'dcò an Europa; l...

Marchesà 'd Salusse

Immagine
A l'é stàit në stat esistù tra 'l 1142 e 'l 1548 ant ël Piemont ossidental , con capital  Salusse . Geografìa As spantiava për ël Salussèis, e le vaj Màira, Pò, Vrèita e Gran-a  pi le tere dëstacà 'd Carmagnòla , Sental, Isolabela e Dojan . Soa posission a l'era donch a gigiò dle Alp Còzie , tra Piemont e Fransa. Stòria Fondassion Mapa apopré d ël  1250 Soa stòria as ancamina cand Bonifassi dël Vasto a l'é mòrt dël 1025 e sò fieul Manfredo I a l'ha dàit vita al marchesà e a la dinastìa che a lë governërà për tuta soa esistensa. Vita Ël marchesà as posava sla tera drua dla pianura, con la coltivassion ëd gran e sèila ansem a le pasture an montagna.  Sò foson pi gròss a l'era 'l comersi ma dzortut ij dassi amplacà sla sal ch'intrava an Padania d'oltralp, fàit quatr vire tant apress l'overtura dël Përtus dël Viso . Lë stat a l'ha tavòta mantenù na liansa con la Fransa ò con ij Savòja , an venend soens tacà da l'àutra. Lusentor S...

Repùblica dj'Escartons

Immagine
A l'é stàit në stat semi indipendent , esistù tra 'l 1343 e 'l 1789, sle Alp tra Fransa e Italia . Geografìa La repùblica as spantiava ant le atual Àute Alp e la part ossidental dle province 'd Turin e Coni . A l'avìa pa un gròss teritòri, ma a contava 40.000 abitant; costi a j'ero alfabetisà për ël 90% , tutun lë stereòtip dël viton borich, visavì a la popolassion ëd Pianura, ch'ai temp a savìa pa lese ò scrive. Lë stat a l'era partagià an 5 canton : doi an Fransa e tre an Italia. Soa capital a l'era Briançon . Stòria A l'é nassù dël 1343, cand  Umbert II ël Vej dël Delfinà a l'ha confermà la Granda Carta ò dle Libertà dël 1244, concedùa dal cont d'Albon , ch'a l'avìa piantà 'd ciòv e a l'avìa da manca l'argent e la fidelità da j'abitant alpin. La dzordita carta a përmëttìa a j'abitant ëd governesse da soj , an pagand n'impòsta. Cost a l'ha rabastà la repùblica a nominé un cònsol minca ann e ...