Frutoèra

Abassìa piassà a San Balegn, ant ël sènter. Avosà për soa importansa ant l'età 'd mes.

Descrission

Lë stil d'adoss a l'era romanich, pensà da Jermo da Volpian.
La vëddùa d'ancheuj dla Frutoèra as deuv a Viton e Quarin ch'a l'han dësblala e batìla torna ant ël sècol ch'a fa 18.

Stòria

Achit

Soa costrussion a l'é ancaminasse dël 1003, pensà e fondà da Jermo da Volpian, an presensa dël vësco d'Ivreja, dël re d'Italia e marchèis d'Ivreja Arduin.

A l'é stàita batìa da Jermo da Volpian: monio beneditin e architet.

Jermo da Volpian a l'avìa batì un còdes ëd régole rigorose për ij monio, ciamà costume frutoerèise.

Lusentor tanme "stat"

Durant ij sècoj ch'a fan 12 e 13 a l'é vnu un sènter ëd monio motobin important: a batìa moneda (dné 'd frutoera) e a l'era dël tut indipendent da vësco ò fëodatari, an funsionand apopré tanme në stat.

Ël còdes ëd Jermo a l'era motobin stimà 'dcò an Europa; l'abassìa a managiava 1200 monio, 85 gesie e prioirà e dontré comun-e ant le atuale Almagna, Fransa, Àustria e Italia.

Cal

Dël 1477, l'abassìa a l'ha patì la decision ëd papa Sisto IV ëd tramué ij monio dal govern, sostituì da n'abà, pa dla zòna e avarià.

Ij monio beneditin a son tramudasse dël 1631, e ij somasch a l'han rimpiassaje.