Post

Visualizzazione dei post con l'etichetta Pòpoj

Walser

Immagine
Pòpol d'adoss alman-a, da sécoj spantià 'dcò an Piemont. Spantiament Ij walser ancheuj a son apopré 20.000 e a vivo tra Svìssera, Àustria, Liechtenstein, Fransa e Italia , tra le Alp  a granda autëssa   andoa a l'é goernasse lor cultura isolà. An Piemont a-i son doe nos andoa a son spantià ij walser, visadì anviron al Brich Reus a, al nòrd dla provinsa 'd Vërsèj e dla Val d'Osta e l'àutra a l'é ant ël nòrd dla provinsa dël Verbani -Cusi-Òssol a. Le comun-e anteressà prinsipal a son Formassa, Macugnaga, Alagna, Rimela, Issime, Gressoney-Saint-Jean e Gressoney-La-Trinité . Stòria Ël nòm walser a ven da lor leu d'adoss, visadì 'l canton svìsser Valèis . L'ariv an Piemont a l'é vnù aporpé ant ël sécol ch'a fa 13 an càusa a la sovrapopolassion dël Valèis e l'arserca 'd neuv pasch, un temp assé càud për vive a granda autëssa e stìmoj smonù dai cont ëd Biandrà. Ij walser a j'ero j'ùnich a colonisé e abité a oltra 1.800 mèter d...

Piemontèis d'Argentin-a

Immagine
Le përson-e d'adoss piemontèisa an Argentin-a a son stimà an pi 'd 3 milion, dzortut an leu 'me Rosario , Córdoba , San Francisco e Santa Fe , ant la zon-a stranomà Pampa Gringa . Stòria L' Argentin-a a l'é un dij paìs andoa a son migrà pi piemontèis, an efet, ël paìs sudamerican a sërcava paisan da l'Euròpa për popolé ij sò camp veuid, antratan che na patlà 'd piemontèis a fasìo la fam an Italia. Trames ël 1875 e 'l 1914, a son rivà an Argentin-a, ant le province paisan-e San Francisco de Córdoba e Santa Fe , na patlà 'd piemontèis, che an dontré leu a rivava a fé l'80% dla popolassion total. La gent dël Piemont, rivà an Argentin-a, a l'é adatasse a le condission ambelelì e a l'é fosonà. A son stàit donch batì dai piemontèis d'Argentin-a, vilar tanme Nuevo Torino, Sastre e Silvio Pellico . Ancheuj ij piemontèis d'Argentin-a a l'han auteur ëd lor adoss, an organissand feste con mangé tìpich piemontèis, tramandà dai lor cé, ...

Taìno

Immagine
Pòpol ancheuj dësmortà , a vivìa ant ij Caràib fin-al sècol ch'a fa 16. Ij taìno a venìo dal fium Orinoco , ancheuj an Venessuela e dël 500 aGC a son tramudasse an Cuba, Hispaniola, Pòrt Rico, Giamàica e Bahamas . A j'ero paisan ëd cassava, melia e pom ëd tera doss , a chërsìo lor mangé për famija an pesse stabilìe . A son ëdcò arcordà 'me magister dël dovragi dla canoa e dël comersi tra ìsole. Lor fin as antërsa con l'ariv dj' ëspagneuj , ant dontré agn a son stàit s-ciavisà , senté 'l sistem dle " ecomiendas ", visadì la ricession da part d'un colòni d'una tera con ij sò abitant nativ. Cost, gionzà a le maladìe portà da j'europengh a l'han portà 'l pòpol a dësmortesse a mità sècol ch'a fa 16. Tòch distintiv Ël mòt " Batata " e conform a ven-o da lor lenga, a l'achit për mostré mach ël pom ëd tera doss. A son stàit ël prim pòpol che Cristoforo Colombo a l'ha abordà . A giuvavo a " Batù " con na bala...