Post

Visualizzazione dei post con l'etichetta Stat passà

Ducà 'd Borgògna

Immagine
Stat esistù tra l'886 e 'l 1482 ant la Fransa, ël Belgi, ël Lussemborgh e ij Paìs Bass d'ancheuj. Stòria Achit La stòria dla Borgògna as ancamin-a dël 843 cand apress la mòrt dël fieul ëd Carl Magn, Ludovich ël Pasi , l'Amper Carolingg a ven dësblà an 3 part dal tratà 'd Verdun. Ste part a son ij Regn dij Franch Ossidental, Oriental e 'd Mes , ch'a vnëran arspetivament: Fransa, Almania e Borgògna . La Borgògna a l'era pa në stat, ma a l'era 'l nòm ëd 3 surfasse an Fransa, visadì Àuta, Bassa e Ducà 'd Borgògna, managià da stat diferent ant ël temp. Mach la dëriera a l'é cola ch'as antend ancheuj. Fransa Ël Ducà 'd Borgògna a l'era soens dovrà 'me cadò dal re 'd Fransa, dal sécol ch'a fa 11, ch'a lo dasìa an apanagi ai nòbij vzin a la coron-a. Valois-Borgògna La stòria a l'é armudà cand Flip II ëd Borgògna , fieul dël re, a l'ha arseivù ël fëod dël 1363 e mersì ai mariagi a l'é riussì a spantié soe t...

Repùblica d'Ast

Immagine
Ëdcò ciamà lìbera comun-a d' Ast , a l'é stàita në stat esistù tra 'l 1095 e 'l 1342 an Piemont meridional , con capital Ast . Stòria Fondassion La classa dirigenta d'Ast, a l'era dësvlupasse mersì al përmess dl'amperator. Sta classa a l'é difendusse da Adelàide 'd Susa , an fortend soa indipendensa da la Marca Arduìnica . A la mòrt d' Adelàide , Ast a l'é stàita ofissialment delivrà da j'Arduin e afidà al vësco da l'amperator. Ël vësco a l'ha nominà la classa dirigenta 'me governadora dël 1095, an batend la lìbera comun-a . Vita La polìtica dla repùblica a l'era motobin gropà a l'anteress dij mërcant, an efet Ast , mersì a soa posission tra Genoa, la Padania e l'Euròpa dël sentral,  a l'era na crosiera 'd comersi . Ël lusentor a Ast a l'é rivà con ij banché , ch'a travajavo an tuta Euròpa , e ancor ancheuj a resta lor nòm Lombard (Lombard Bank), përché tuta la Padania a l'era ciamà Lombardì...

Ca Savòja

Immagine
Famija nòbila ch'a l'ha governà dzortut sjë Stat Sabàud e sij  Regn ëd Sardegna e d'Italia , për scasi mila agn. Stòria Achit Ël prim dij Savòja a l'era Umbert Biancaman , ch'a l'é vnù cont ëd Morian-a dël 1000, apress sò apògg al Sacr Roman Amper. Sécol ch'a fa 11 Da la Morian-a, ij Savòja a j'ero spantiasse an Val d'Osta , mersì al manch ëd noblëssa fòrta belessì, ma 'dcò a Bugey e Vienne oltralp. Senté 'l fieul d'Umbert, Odon , an Piemont ossidental, senté 'l mariagi con la marchèisa 'd Turin, Adelàide 'd Susa , che a governërà la contà apress la mòrt ëd sò òm e 'd dontré dij sò fieuj. Umbert II , novod d' Adelàide a l'é vnù cont dël 1080, ma a l'ha governà mach apress la mòrt ëd chila, an riussend mach a goerné le tère oltralp, dla Val d'Osta e dla Valsusa . La contà 'd Savòja a l'avìa posà le fondamenta për në stat a gigiò dle Alp për controlé e pretende taje dai pass alpin . Sécol ch'a f...

Marchesà 'd Salusse

Immagine
A l'é stàit në stat esistù tra 'l 1142 e 'l 1548 ant ël Piemont ossidental , con capital  Salusse . Geografìa As spantiava për ël Salussèis, e le vaj Màira, Pò, Vrèita e Gran-a  pi le tere dëstacà 'd Carmagnòla , Sental, Isolabela e Dojan . Soa posission a l'era donch a gigiò dle Alp Còzie , tra Piemont e Fransa. Stòria Fondassion Mapa apopré d ël  1250 Soa stòria as ancamina cand Bonifassi dël Vasto a l'é mòrt dël 1025 e sò fieul Manfredo I a l'ha dàit vita al marchesà e a la dinastìa che a lë governërà për tuta soa esistensa. Vita Ël marchesà as posava sla tera drua dla pianura, con la coltivassion ëd gran e sèila ansem a le pasture an montagna.  Sò foson pi gròss a l'era 'l comersi ma dzortut ij dassi amplacà sla sal ch'intrava an Padania d'oltralp, fàit quatr vire tant apress l'overtura dël Përtus dël Viso . Lë stat a l'ha tavòta mantenù na liansa con la Fransa ò con ij Savòja , an venend soens tacà da l'àutra. Lusentor S...

Repùblica dj'Escartons

Immagine
A l'é stàit në stat semi indipendent , esistù tra 'l 1343 e 'l 1789, sle Alp tra Fransa e Italia . Geografìa La repùblica as spantiava ant le atual Àute Alp e la part ossidental dle province 'd Turin e Coni . A l'avìa pa un gròss teritòri, ma a contava 40.000 abitant; costi a j'ero alfabetisà për ël 90% , tutun lë stereòtip dël viton borich, visavì a la popolassion ëd Pianura, ch'ai temp a savìa pa lese ò scrive. Lë stat a l'era partagià an 5 canton : doi an Fransa e tre an Italia. Soa capital a l'era Briançon . Stòria A l'é nassù dël 1343, cand  Umbert II ël Vej dël Delfinà a l'ha confermà la Granda Carta ò dle Libertà dël 1244, concedùa dal cont d'Albon , ch'a l'avìa piantà 'd ciòv e a l'avìa da manca l'argent e la fidelità da j'abitant alpin. La dzordita carta a përmëttìa a j'abitant ëd governesse da soj , an pagand n'impòsta. Cost a l'ha rabastà la repùblica a nominé un cònsol minca ann e ...

Regn dl'Hejaz

Immagine
A l'é stàit në stat esistù tra 'l 1916 al 1925 ant l'atual Arabia Saudita e na pcita part dla Giordania . Geografìa A ocupava scasi tuta la broa sël mar Ross dla Penisola Aràbica , an contenend sità tanme Gedda, Medin-a e la Mëcca . Stòria Indipendensa L'indipendensa dl'Hejaz a l'é averasse dël 1916, cand lë serif Hussein Ali , dla dinastìa djë Hashemit (midema dl'atual Giordania), a l'ha mnà n'arvira giutà dai britànich contra l'amper Otoman. Ambission e fin L'ambission d'Hussein, dël 1924, a lë portërà a fortì che a volìa unì tute le tere àrabe e as publica tanme calif ëd tui ij musulman. Soe pretèise a l'han cissà lë vzin regn ëd Najd , ël re Ibn Saud a l'ha tacà e dësblà ël regn dl'Hejaz dël 1925, an batend ël regn dl'Hejaz e dël Najd dël 1927, fin-a l'atual Arabia Saudita dal 1932.

Jaxa

Immagine
A l'é stàit un pcit stat esistù tra 'l 1665 e 'l 1674 a l' atual finagi tra Russia e Cin-a . Geografìa Piassà sla riva nòrd dël fium Amur , tra Sibèria e Mansuria , a l'avìa na surfassa 'd pòch km². Stòria Achit Soa fondassion a l'é gropà al nòbil polonèis Nicefor Czernichowski , ch'a l'era stàit fàit përzoné dai russ dël 1633, apress la guèra 'd Smolensk tra Confederassion Polonèisa Lituan-a e Russia . Agn pi tard, apress soa liberassion, un voivòd a l'avìa violà soa fija, donch për arvangesse, Nicefor a l'ha flambalo. Da cost moment l'òm a l'era arsërcà dai russ, donch a l'é scapà vers orient, andoa ij russ a l'avìo già batì në stabiliment: Albazino , peuj dësblà dai cinèis. Fondassion Dzora ij drocheri d'Albazino, ël polonèis a l'ha batì na neuva sità e a l'ha proclamà lë stat ëd Jaxa  dël 1665, ansem a cambrade da d iferente part dl'Euròpa e ij locaj Daur . Lë stat a l'é rivà a conté 500 abitant, a...