Post

Visualizzazione dei post con l'etichetta Monument

Castel ëd Miramar

Immagine
Castel piassà ant la frassion ëd Triest Miramar. Ël rampar a bèica l' ansen ëd Triest e a l'é piassà pròpe dnans ël ravin sl'eva. Sò nòm a ven da l' ëspagneul e a veul dì pròpe "Beiché 'l mar". Sò ëstil a l'é baròch e neogòtich , an pera d'Istria e màrmol . Daré 'l castel a-i é un giardin gigant . Sël mòlo a-i é na pcita sfins , portà da Luxur an Egit . Andrinta a-i é un musé statal italian . A l'é stàit batì trames ël 1856 e 'l 1860, dzor pensament dl'angigné austrìach Carl Junker .  A l'era stàit pensà da l'amperator Cesco Bepe d'Àustria për sò frel Massimilian dël Méssich . Massimilian a l'avìa da manca un gròss giardin për dësvlupé soa passion për la botànica . Apress la gionta a l' Italia 'd Triest apress la prima guèra mondial, ël castel ëd Miramar a l'é vnù meison dël duca d'Osta Medeo 'd Savòja . 

Sancarlon

Immagine
Monument piassà a Aron-a , an provinsa 'd Noara , ëdcò ciamà " Ël colòss d'Aron-a ". As trata 'd na statua ch'a riva a 35 mèter d'autëssa, visitàbil andrinta . A l'é stàita la pi àuta statua andoa as podìa intré për sècoj, superà da la statua dla libertà. Ël Sancarlon a l'é fàit an aram , saldà ansema da ciov e piancàu e a pogia dzor an pedëstal an granì. La statua a l'é stàita pensà dal Cerano , artista ativ ant la contrarforma. Stòria Carl Boromé a l'é nassù a Aron-a dël 1538, da na potenta famija local. A l'é vnù arcivësco 'd Milan e a l'é stàit na figura fondamental për la contrarforma catòlica . Apress soa mòrt, a l'é stàit canonisà tanme sant dël 1610, donch sò cusin, ël neuv arcivësco 'd Milan, a l'ha vorsù onorelo con na statua, part d'un Mont Sacrà a Aron-a, ch'as vëdd dal lagh Verban .

Armà 'd Tera Cusùa

Immagine
Ansem ëd statue piassà an Cin-a , vzin a Xian , ant la tomba monumental dël prim amperador Qin , Qin Shi Huang , ch'a armonto al ters sècol aGC. Sò but a l'era 'd goerné l'amperador ant ël dëdlà; an efet, l'armà a l'é fàita da bajet ëd diferente ëspece: fantassin sempi, arcé, sivalié ma 'dcò cavaj da tir e da sela, funsionari, ciarlatan e musicista . Minca òm a l'ha dij tòch distintiv da j'àutri, an fasend capì che j'artisan, an batend le statue, as sìo ispirà a përson-e vere . Le statue a son 8 mila e a son ëd gradneur natural . Na teorìa a veul che ste statue a sìo stàite batìe, an ispirandse a le statue elenìstiche lassà 'me ardità da Lissànder ël Grand an Àsia . L'antrega tomba monumental a l'é stàita dësquatà për asar da un paisan , d'un-a surfassa povra dël nòrd dla Cin-a , dël 1974. Dël 1987, ël compless a l'ha vagnà l'arconossiment ëd patrimòni dl'umanità da l' Unesco .

Tor Guinigi

Immagine
Piassà ant ël sènter ëd Luca , batìa ant ël sècol ch'a fa 14, da la famija 'd banché locaj Guinigi . A l'é l'ùnica ansem a la tor dle ore dzor 250 tor dl'età 'd mes a esse arzistìa fin-a ancheuj. A l'é fàita an mon e pera , an stil gòtich ; a l'é àuta 45 méter e an cò a-i son 4 rol tavòtaverd  secolar. La rason d'ij erbo sël coercc a peul esse, che soa adoss, sota 'l cò dla tor a-i era na cusin-a , e a funsionava për sperde ij fum ò tanme giardin për le spessie. N'àutra spiegassion a l'é che Paolo Guinigi a l'avia piantà j'erbo tanme sìmbol ëd rinassita 'd soa sposa mòrta.

Santuari 'd Vi

Immagine
Ëdcò ciamà Ra Madòna , a l'é na basìlica minora piassà ant ël sènter ëd Vi an provinsa 'd Coni. A blaga ij primà d'avej la cùpola elìtica e 'l sircuit ëd frësche pi gròss al mond . A l'era a l'inissi un pilion; dël 1592 a l'era stàit ciapà con na projét da un cassador e na frësca a l'é ancaminasse a sagné sconda la tradission; cost fàit a l'ha sturnicà l'anteresse dij romé . Donch, ël vësco 'd Ël Mondvì e 'l duca Carl Emanuel a son ancaminasse dël 1596 a batì lë smisurà santuari sota pensament d' Ascanio Vitozzi . A l'é stàit avù pi car ël batiment ëd Soperga për diferent agn, ma ant ël sècol ch'a fa 18, Francesco Gallo a l'ha arpensà e finì la cùpola, frëscà da Mattia Bortoloni e Felice Biella . A son goernà ant la gesia ij cadàver ëd Carl Emanuel e dal 2017 Vitòrio Emanuel III e Elena dël Montenèigr .

Sitadela 'd Lissandria

Immagine
Piassà a òvest d ël Tani , dont a l'é separà da Lissandria . La sitadela a l'é stàita batìa a partì dal 1732, dzora proget d' Ignassi B ë rtòla , dzora 'l model dla sitadela 'd Turin, ma soagnand sò difet. Lissandria a l'ha tavòta avù un ròl  ëd finagi (Monfrà e Milan), a ventava un rampar ch'a limiteissa ij tràfich militar sla Strà 'd Fiandra . A l'é stàita dovrà la prima vira durant la guèra 'd sucession austrìaca d ël 1745. La sitadela a l'é n'esempi 'd fortificassion a la moderna : compòsta da 6 rampar lijà da galerìe e camate. A l'era l' ùnica fortëssa dij Savòja an Pianura . A l'é lijà a Lissandria dal pont Meier . Ancheuj a l'é anfilà ant la lista dij candidà a esse patrimòni Unesco .