Post

Visualizzazione dei post con l'etichetta Pòpoj dël Piemont

Barbet

Immagine
Ëdcò ciamà valdèis ("barbet" a peul esse ofensiv), a son na comunità cristian-a protestanta , ch'a séguita la dotrin-a 'd Valdo 'd Lion . Ij barbet a son apopré 30-40 mila, spantià dzortut anviron a le Alp: ant le Vaj Valdèise an Piemont (Val Pèlis, Val Germanasca e Val Ciuson), an Fransa dël sud, Almania e Svìssera , ansem a le comunità an Sud dla Mérica . Stòria Adoss Valdo a l'era un rich mërcant ëd Lion , ch'ant ël sécol ch'a fa 12, a l'ha dàit tuta soa richëssa ai pòvr e a l'é ancaminasse a prediché. Chiel e ij sò dissépoj, ciamà "Ij pòvr ëd Lion" a l'han arseivù la scomùnica dal papa dël 1184. Scapada Ij barbet, crasà da la popolassion e da la Gesia, a son stàit taparà da Lion e as son piassà anviron a le Alp, al finagi dla siviltà catòlica, dël 1208. An cost moment donch, as ancamin-a la comunità 'd barbet an Delfinà e an Provensa ( Fransa ) e an Piemont (Ij pòvr Lombard), an 3 dle Valade Ossitan-e, ch'a saran stra...

Walser

Immagine
Pòpol d'adoss alman-a, da sécoj spantià 'dcò an Piemont. Spantiament Ij walser ancheuj a son apopré 20.000 e a vivo tra Svìssera, Àustria, Liechtenstein, Fransa e Italia , tra le Alp  a granda autëssa   andoa a l'é goernasse lor cultura isolà. An Piemont a-i son doe nos andoa a son spantià ij walser, visadì anviron al Brich Reus a, al nòrd dla provinsa 'd Vërsèj e dla Val d'Osta e l'àutra a l'é ant ël nòrd dla provinsa dël Verbani -Cusi-Òssol a. Le comun-e anteressà prinsipal a son Formassa, Macugnaga, Alagna, Rimela, Issime, Gressoney-Saint-Jean e Gressoney-La-Trinité . Stòria Ël nòm walser a ven da lor leu d'adoss, visadì 'l canton svìsser Valèis . L'ariv an Piemont a l'é vnù aporpé ant ël sécol ch'a fa 13 an càusa a la sovrapopolassion dël Valèis e l'arserca 'd neuv pasch, un temp assé càud për vive a granda autëssa e stìmoj smonù dai cont ëd Biandrà. Ij walser a j'ero j'ùnich a colonisé e abité a oltra 1.800 mèter d...

Piemontèis d'Argentin-a

Immagine
Le përson-e d'adoss piemontèisa an Argentin-a a son stimà an pi 'd 3 milion, dzortut an leu 'me Rosario , Córdoba , San Francisco e Santa Fe , ant la zon-a stranomà Pampa Gringa . Stòria L' Argentin-a a l'é un dij paìs andoa a son migrà pi piemontèis, an efet, ël paìs sudamerican a sërcava paisan da l'Euròpa për popolé ij sò camp veuid, antratan che na patlà 'd piemontèis a fasìo la fam an Italia. Trames ël 1875 e 'l 1914, a son rivà an Argentin-a, ant le province paisan-e San Francisco de Córdoba e Santa Fe , na patlà 'd piemontèis, che an dontré leu a rivava a fé l'80% dla popolassion total. La gent dël Piemont, rivà an Argentin-a, a l'é adatasse a le condission ambelelì e a l'é fosonà. A son stàit donch batì dai piemontèis d'Argentin-a, vilar tanme Nuevo Torino, Sastre e Silvio Pellico . Ancheuj ij piemontèis d'Argentin-a a l'han auteur ëd lor adoss, an organissand feste con mangé tìpich piemontèis, tramandà dai lor cé, ...