Gorissia
Sità dël Friul Venessia Giulia d'apopré 30.000 abitant, capleu dla provinsa omònima. Geografìa Piassà al finagi italian con la Slovenia, a batiss na sità ùnica con le sità sloven-e Nova Gorica e San Pero 'd Gorissia. Gorissia as treuva trames la Pianura Furlan-a e 'l Cars . A l'é bërlicà dal fium Isonz . La lenga d'adoss a l'é 'l furlan , ma a l'é 'dcò parlà 'l vèneto colonial an variant gorissian-a. Stòria Età 'd mes Gorissia a l'é stàita nominà la prima vira dël 1000 dGC, cand a fasìa part dël Patriarcà d'Aquileja . Dël 1112, ël cont ëd Gorissia Mainardo I , a l'ha sodà sò podej, an dëstacandse da Aquileja e an batend la Contà 'd Gorissia indipendenta . La contà a l'ha vejù sò lusentur an controland ëdcò Tirol, Carinsia, Stiria e për na frisa 'd temp Trevis . A l'é tavòta stàita an guèra con Venessia e l'Àustria, fin-al 1500, cand ël cont a l'é spirà sensa ardité, donch lë stat a l'é passà a l...