Post

Visualizzazione dei post con l'etichetta Litratura piemontèisa

Vitòri Alfé

Immagine
Nassù dël 1749 a Ast , a l'é stàit në scritor e poeta an italian, fransèis e piemontèis . J'Alfé a j'ero na famija nòbila dla sità d' Ast e chiel a l'é chërsù 'me òm rich, an fasend l' academia militara a Turin e an pijand apress la làurea an drit . Da giovo a l'ha ardità le richësse 'd sò pare e 'd sò barba e sensa but a l'é ancaminasse a viré l'Euròpa . Vitòri a l'era stàit educà an fransèis , lenga dla noblëssa piemontèisa e a conossìa 'dcò 'l piemontèis . Soe prime euvre a l'ha scrivule an fransèis , ma chiel as sentìa pi italian, donch a l'é andàit a Florensa a amparé 'l toscan . Alfé a l'é avosà për soe tragedie e për sò ëstil, tavòta a l'arserca 'd libertà , a l'ha fortì d'esse 'l nemis dla tiranìa e a virava 'me në sìngher an Euròpa an càusa a soa ideja 'd rusa anterior, a l'arserca 'd pas. A l'achit dla rivolussion fransèisa , Alfé a l'era un sostenidor d...

Gioann Arpin

Immagine
Nassù a Pola , ancheuj an Croassia dël 1927, a l'é stàit në scritor, gasëttié e poeta .  Pola a l'era italian-a cand a l'é nassù, da pare bajet napolitan e mare braidèisa . Arpin a l'é donch tramudasse a Bra , sità che a stranomava soa patria e an finitiva a Turin , andoa a l'é restà tuta soa vita. Laureà an litre, a l'é apress ancaminasse a scrive romans an italian tanme " Ël sombr e l'amel", "L'ombrìa dle colin-e" e "La monia giova".  Dontré 'd soe conte a son stàite la base për dij film .  Arpin a l'ha 'dcò 'l Premi Masca dël 1964. Sò ëstil a l'é realista romàntich , bon a conté l'Italia dl' esplosion conòmica dlë scond dòp guèra. An piemontèis a l'ha scrivù dontré poesie, pa an grafìa dij Brandé, pitòst an dovrandne un-a conforma a l'italian. La pi avosà a l'é " Mé Grand Turin ", dedicà a l'echip fotbalìstica granà 'd Turin. Tanme gasëttié a l'ha seguità ij...

Pinin Pacòt

Immagine
Nassù dël 1899 a Turin , a l'é stàit scritor, dzortut ëd poesìe , për la pi gròssa part an piemontèis . A l'era ancaminasse a scrive poesìe sël Birichin da fiolòt, a l'ha chità an pijand part a la prima guèra mondial e an vnend un përzoné. Durant soa përzonìa a l'ha amparà dai sò cambrada ël fransèis, l'alman e 'l russ. Pacòt a l'avia scrivù poesìe an italian e provensal, ma da j'agn 20 a l'ha mach pi scrivù an piemontèis. A l'é stàit un dij fondator dla C ompanìa dij Brandé , virà a spantié la lenga piemontèisa ant la literatura e ant la poesìa. Ël poeta a l'é 'dcò stàit stòrich dla literatura piemontèisa e a l'ha delinià l' ortografìa dla lenga , stranomà dij Brandé , ansem Andrea Viglongh . A l'é mòrt a Castel d'Anon dël 1964, andoa as stërmava da la vita dla sità.