Edward Bernays
A l'é chërsù a Neuv York da na famija borzoà, a l'era l'anvod ëd Sigmund Freud e a l'ha studià agraria da giovo.
Cariera ant le pùbliche relassion
Teàter
Sò prim travaj a l'era scrive për pcit busiard rësguard a le euvre 'd teàter.
Dël 1913 a l'é stàit ciamà 'd sponsorisé n'euvra rësguardant la lùe, an pien proibissionism, donch a l'ha fàit passé l'euvra tabù 'me n'euvra vorsùa da meisiné për combate soa spantia.
Prima guèra mondial
Sò scond afé a l'é stàit la campagna për aussé la përcentual ëd merican ch'a volìo l'antërvent militar an Euròpa ant la prima guèra mondial, vorsùa dal president Wilson.
Mersì a soe ideje, ansem a cole d'àutri colega, la përcentual a l'é montà da 30 a 60% d'acòrd.
Pansëtta e la colassion merican-a
L'antraprèisa 'd carn Beech-Nut, a l'avìa tròp pòch foson da la pansëtta e a l'ha ciamà Bernays dël 1925 për mijoré soe vendite.
Ël pensament dl'òm a l'é stàit col ëd ciamé a 4 mila meisiné se a l'era na bon-a costuma mangé tant a colassion e scasi tùi a l'han arspondù d'é.
La pansëtta a l'é donch stàita sponsorisà për esse mangià a colassion, part ëd na colassion pi gròssa, mersì ai dàit cujì da Bernays.
Da sì a nass la colassion merican-a, ma la pansëtta a l'era pa belelì dnans la publicità 'd Bernays.
Flambò dla libertà
Pendant la parada 'd pasca dël 1929 a Neuv York, un grup ëd 10 fomne a l'é ancaminasse a fumé an mes a la strà.
La fomna ch'a fumava an pùblich, ai temp, a l'era vejùa 'me na bagassa, donch ste des fomne a j'ero dle modele pagà da la American Tobacco Company, sota consèj ëd Bernays.
Fumé an pùblich a l'era vnù mistà d'emancipassion e 'd lota ai drit dle fomne.
Ël but dla publicità 'd Bernays nopà, a l'era d'aussè ij foson, përché le fomne adess a catavo e a fumavo sigarëtte 'me j'òm, antratan che dnans gnun-a a jë catava.
Sigarëtte e mòda
La American Tobacco Company a l'avìa torna ciamà agiut a Bernays dël 1934, përché soe sigarëtte, le Lucky Strike a l'avìo n'anvlòpa verda, ch'a l'era pa vorsù da le fomne, përché a l'era nen an pandan con lor vesta.
Bernays, nopà d'armudé l'anvlòpa, a l'ha armudà la mòda, an sponsorisand anveniment con veste verde e archeujte ëd veste verde djë stilista.
Ël verd a l'é donch ël color dla mòda e le fomne as vërgognavo pi nen përché a j'ero an pandan con lor vesta.
Antruch ëd stat an Guatemala
Ël Guatemala a l'avìa 'l problem che soa gent, an particolar ij Maja a podìo pa coltivé la melia, antratan che la United Fruit Company a l'avìa tère motobin gròsse dovrà 'me arserva 'd banan-e sarvaje.
Dël 1951 un president progressista riformador, Árbenz, a l'é stàit elesù e a l'ha dàit le tère dla United Fruit ai paisan locaj.
La CIA e la United Fruit a l'han mnà un antruch d'ëstat an Guatemala dël 1954, an cissand la guèra sivila durà 30 agn apress.
Ël travaj ëd Bernays a l'era col ëd fé chërde ai sitadin merican che l'antërvent djë Stat Unì a ventava për dësblé 'l govern dël Guatemala, acusà d'esse gropà a l'Union Soviética: an la realtà 'l president a l'era pa gropà a Mosca e 'l but a l'era conòmich për jë Stat Unì e l'antraprèisa.
Lìber
A l'ha scrivù tre lìber dzor tanme as dësvlupava sò travaj, ël pi arnomà a l'é Propaganda, che dal nòm a mostra lòn ch'a l'é soens la belfé publicità.
Considerassion
Minca òm dla società d'ancheuj a l'ha le ideje, ij gust e 'l pensé anfluensà da gent ch'a l'ha mai sentilo nominà.
Se as peul anventé 'l color dla mòda, as peul anventé 'l nemis polìtich, ghignon contra cheidun, la tëmma për cheicòs e an general, l'ideja dla gent.
Brav!
RispondiElimina