Lans
Avosà për sò Pont dël Ròch e le omònime vaj.
Geografìa
Piassà ai pé dle Alp Graje, antratan che 'l sénter a l'é armà dzor ël brich Buriasch.
As treuva a l'intrà dle vaj 'd Viù, Ala e Gròssa, che ansema a batisso le Vaj 'd Lans.
Lans a l'é traversà da la Stura 'd Lans e dai riaj Tësso e Upia
Stòria
Età 'd mes
La stòria 'd Lans as ancamina con ël vësco 'd Turin Landolf che dël 1011 a l'ha batì 'l castel dzor ël brich Buriasch.
Sota 'l contròl dël vësco, Lans a l'ha avù 'l privilegi dël mercà (còsa pa comun-a) e a l'é donch gropasse al comersi.
Ant ël sécol ch'a fa 14, la sità a contava 3.000 abitant, un nùmer bin gròss, ël midem dla Turin dij temp.
Savòja
Lans a l'era na part crusial dël Marchesà dël Monfrà, për ij sò fré, sò mercà e për ël contròl dle vie për la Fransa.
Ij Savòja, sota 'l cont Verd a son riussì a gionté la sità, anviron al 1360, për peuj batì ansem ai Provan-a 'l Pont dël Ròch për gropé le vaj 'd Lans a Turin sensa passé për le tère dël Monfrà.
Pendant le guère d'Italia, ël castel ëd Lans a l'é stàit dësblà dai fransèis anviron al 1556.
Età d'ancheuj
Da l'eutsent Lans a l'é vnùa leu 'd vacansa 'd manca 'd turinèis, restà fin-a ancheuj, andoa Lans a l'é leu 'd grijà.
Tòch distintiv
- Ël ghërsin a l'é nassù dël 1679 a Lans, idejà dal dotor Teobaldo Pecchio.
Commenti
Posta un commento