Alessandro Cruto

Nassù a Piossasch, ant la sità metropolitan-a 'd Turin dël 1847, a l'é stàit në studios ant ël camp dle lampadin-e, an batend soa lampadin-a afoà un cicinin dòp Edison.

Da fiolòt a l'ha studià architetura për travajé con sò pare, ansem a fìsica e chìmica për ij sò pensament.

Chiel a revava 'd podej batì diamant an cristalisand ël carbònio.
Soa prima riussìa a l'é stàita cola 'd prodùe carbònio a partì da l'etilen gasos, an batend sutile feudre 'd grafite.

Apress na conferensa 'd Galileo Ferraris, ch'a parlava 'd tanme Edison a stèissa sërcand un filament për soe lampadin-e, Cruto a l'ha avù l'ideja 'd frandesse ant ël camp dl'eletrònica.

Le lampadin-e 'd Cruto, con ël filament an grafite, posà dzor na riga sutila 'd plàtin, a l'é stàita batìa 5 mèis apress Edison, ma a l'esposission d'eletricità 'd Mùnich dël 1882, a l'é stàita motobin stimà e a fasìa la lus pi bianca che cola giàuna d'Edison.

Apress n'àutra riussìa a l'esposission nassional ëd Turin dël 1884, Cruto a l'ha vendù sò pensament an Fransa, Svìssera, Cuba e Stat Unì dla Mèrica.

A l'ha peuj tramudà soa usin-a da Piossasch a Alpignan, che dòp diferent cangiament ëd padron e un faliment a l'é stàita catà da Philips.

Alessandro Cruto a l'é mòrt dël 1908 a Turin, scasi dësmentià.