Coni

Sità piemontèisa d'apopré 50.000 abitant. A l'é capleu dl'omònima provinsa, stranomà "la Granda".

Geografìa

A deuv sò nòm a soa forma: cola d'un cun-i. Ël cugn a l'é batì dai fium Stura 'd Demont e Gess ch'a confluisso ant ël cò dla sità. 
La part pi veja dla sità as trova an cò al cugn, pi as slontana dal cò, pi a l'é na zòna 'd nuviss batiment.

Stòria

Fondassion

Coni a l'é nassùa dël 1198 tanme lìbera comun-a da arfugià dël Monfrà, d'Ast e 'd Salusse; a l'han seguitaje tant Lombard apress che 'l Barbarossa a l'ha dësblà Milan.

Angiò

La sità, senté 'l tratà 'd Pignans, dël 1254 a l'é butasse sota la protession dla dinastìa fransèisa dj'Angiò, an ij domini 'd costi an Italia e an batend la Contà dël Piemont.

Savòja

Coni, ansem a la Contà dël Piemont a son stàit dësbaratà da j'Angiò ai Savòja dël 1382, an cambi dël sostegn dël Cont Verd ant la conquista 'd Nàpoli: fàit ch'a costërà la vita al cont a Campobasso.
La sità sota ij Savòja a l'é passà da esse crosiera 'd comersi tra Milan e la Fransa a sità militara e fortificà.

Sità dij 7 assedi

Ël pì arnomà a l'é ëvnì dël 1744, durant la guèra 'd sucession austrìaca, cand general Baron Litron a l'é riessù a difende la sità da 49.000 trupe ëspagneule.

Commenti

Element pi lesù

Piemontèis d'Argentin-a

Turin

Tuchinagi