Vlad III, l'Ampalator

Nassù dël 1431 an Transilvania, avosà mej tanme Dràcula, da lë stranòm dël pare, a l'é stàit un guerié e 'l voivoda (prinse) dla Valachia.

A l'ha ispirà 'l romans ëd Bram Stoker ël Cont Dràcula.

Achit

Sò pare Vlad II, fieul dël voivoda passà Mircea, arfugià an Ungherìa, a l'era tornà voivoda dla Valachia, në stat cussin tavòta mnassà da Ungherìa e Otoman, ma flambà da l'ungherèis Hunyadi dël 1447, strach ëd soa polìtica da bandaròla.

Durant ël govern dël pare Vlad III a l'era ostagi Otoman, andoa a l'ha conossù l'ampalament.

Sò govern

Vlad III a l'era donch instalasse an Valachia sostnù da j'Otoman, ma spodëstà da Vladislav II un cicinin dòp. Vlad a lo flambërà 'd përson-a dël 1456 an bataja, durant ël veuid ëd podej Otoman e Ungherèis.

Sò govern a l'é avosà për sò ghignon vers j'Otoman e la guèra durbìa contra 'l sultan Maomet II.

Sò tòch distintiv a l'era l'esse tant sever contra nemis, opositor e bojard (nòbij), an ampaland na patlà 'd gent. As arcòrdo doi episòdi.

• La Pasca 'd sangh, cand a l'avìa anvità ij bojard a smangiasse, për peuj ampaleje tùi,
• Ël bòsch dij mòrt, mila përzoné otoman ampalà për le strà për sbaruvé l'invasion otoman-a.

La stabilità e 'l pòch crìmen a l'han seguità tut sò regn, fin-a esse cassà da j'Otoman dël 1462.

A l'ha governà na tersa vira mersì a Steo 'l Grand, ma a l'é stàit flambà d'andrinta soa cort.