Simon Bolivar

Nassù dël 1783 a Caràcas, a l'é stàit un rivolussionari për dontré paìs ant ël Sud dla Mèrica, andoa a l'é stranomà 'l livrador.

Soa famija a l'era rica e crèola, visadì 'd bianch ch'a j'ero tramudasse an fasson stàbila ant la Mèrica.

A l'ha studià an Euròpa, e a l'era stàit frapà da j'ideaj dla rivolussion fransèisa.

Bolivar a revava 'd mné a l'indipendesa da la Spagna sò paìs, visadì 'l Venessuela, an batend dël 1811, apress a n'arvira, la Prima Repùblica Venessuelan-a, peuj torna drocà an man ai colonissador.

Sò but a l'ha otnulo dël 1819, apress agn ëd ruse e ciacòt, an sodand l'indipendensa dël Venessuela, peuj confluì ant la Grand Colombia, ch'a contnìa Colombia, Venessuela, Ecuador e Panamà, delivrà 'dcò sti sì da chiel.

Bolivar a l'ha apress concorù a l'indipendensa dël Perù, apress la bataja d'Ayacucho dël 1824, ansem a Tòni 'd Sucre, ch'a la butà 'dcò na pera a minca colònia ëspagneula dël Sud dla Mèrica.

Dal Perù a l'é dëstacasse la Bolivia, dël 1825, an ciamandse parej an onor dl'eroe an custion.

A l'é stàit president dla Grand Colombia e dla Bolivia për un perìod.

Bolivar a l'é spirà dël 1830 an Colombia, malavi 'd tisicògna.

Soa reverìa a l'era 'd batì un Sud dla Mèrica unì e indipendent, ma ant la realtà, ël continent a l'é brisesse an manca 'd stat.

La moneda ofissial dël Venessuela a l'é 'l bolivar, 'dcò sta vira an onor ëd sò livrador.