Socòtra

Ìsola dlë Yemen d'apopré 3.500 km² e 40.000 abitant; patrimòni Unesco ansem a l'arcipelagh omònim.

Geografìa:

A l'é l'ìsola prinsipal dl'arcipelagh ëd Socòtra, piassà ant l'océan Indian, a fa part dl'Àfrica dont a l'é separà da la strèita 'd Guardafui.
Socòtra a l'é part dlë stat asiatich dlë Yemen e a l'é lòn ch'a rend ël paìs trans continental.

Popolassion

J'abitant a ven-o a soa adoss da lë Yemen continental e a parlo 'l soqotri, na lenga semìtica, binela dl'àrab; cost sì a l'é tavòta pi spantià.
La pi gròssa e importanta sità a l'é Hadibu.

Stòria

Età antica

Ij prim abitant a rivavo dal regn ëd Hadhramaut, ant ël sud dlë Yemen. A l'era conossùa dai Grech për l'ancens.

Età 'd Mes

Ij Sasanid a l'avìo pijà 'l contròl dl'ìsola e a l'era spantiasse na comunità nestorian-a, ch'a l'ha arzistì ai musulman ch'a managëran l'ìsola: Omayyad, Abbasid e Mahra.

Européo

A l'é stàita për un cicinin na colònia portoghèisa dël 1507, a l'é peuj stàita part ëd Mahra, protegià dai Britanich.

Età contemporeanea

Al moment dl'indipendensa dël 1967 a l'é vnua part dlë Yemen dël Sud, peuj unisse an Yemen dël 1990. Ancheuj a l'é managià da j'Emirà Àrab Unì, antratan che lë Yemen a l'é an guèra sivila.

Tòch distintiv

Fomna dnans l'erbo dlë scurs

• L'ìsola, mersì a soa distansa dai continent, a smon tante ëspece endèmiche (ch'a esisto mach sì), an particolar ij reptij e le piante. Tra le avosà as arcordo l'erbo dlë scurs, la reusa dël desert e l'erbo dël chëcchëmmo.
• Da l'erbo dlë scurs, as ricava ël sangh ëd scurs, na përzin-a rossa dovrà tanme meisin-a, laca, ancens e colorant.
• Soa spetansa a jë stat a l'é tavòta stàita mach formal:  l'ìsola a l'ha soens auto goernasse senté clan.