Sinagòga 'd Turin

Piassà an quarté San Salvari, a l'é 'l prinsipal leu 'd cult për ij judé 'd Turin.

A l'achit, la comunità ebràica, për festegé l'emancipassion dël 1848, a l'avia ordinà a Alessandro Antonelli ël batiment d'un tempi dël 1861, lòn ch'ancheuj a l'é avosà tanme Mole Antonelian-a; ël batiment a l'era tròp caristios, donch ij judé a l'han vendù ël tempi a la sità e a son ancaminasse con ël batiment dl'atual sinagòga.

La sinagòga a l'é stàita pensà da Enrico Petiti, che dël 1884 a finirà ël travaj: na gròssa sinagòga an stil oriental, a base retangolar, con 4 tor àute 27 mèter, un-a për canton, mincadun-a quatà da na cùpola a siola.
A smon doe pcite sinangòghe ant ij tafus, dovrà për le funsion ëd minca di.

A l'ha seufrì considerèivol dann dai bombardament dla sconda guèra mondial, ch'a l'avìo dësblà tut l'intern, peuj restaurà.

Ël leu a l'é guernà dai militar tut ël di dal 1991, con l'operassion Strà Sicure apress la guèra dl'Ansen Pèrsich.