Cherasch

Sità piemontèisa d'apopré 10.000 abitant, an provinsa 'd Coni.

Avosà për ij tratà e soa vocassion turìstica.

Geografìa

A l'é piassà ant le Langhe dzor an platò, andoa a confluisso ij fium Tani e Stura 'd Demont.

Stòria

Fondassion

Cherasch a l'é stàit fondà dël 1243, vorsù dal vicari 'd Fredrich II ëd Svevia e la lìbera comun-a d'Alba.

Le rason a j'ero 'd difesa da Ast e për logé j'abitant ëd Bra, crasà da le ocupassion.

Fin-ai Savòja

La sità a l'é stàita lìbera comun-a, fin-a sogetesse a j'Angiò dël 1303, che a l'ha cedula ai Savòja  dël 1347, tanme contrapart dl'apògg dël cont Verd ant lor campagna 'd Nàpoli.

Savòja

A Cherasch a l'é signesse 'l tratà 'd Cherasch dël 1631, ch'a butava fin a la guèra 'd sucession ëd Mantoa e dël Monfrà, an fortend ël drit dij Gonzaga dzor Mantoa e sël Monfrà e la cession ëd Alba e Trin ai Savòja, che nopà a l'avìo perdù Pignareul an agreman dla Fransa.

Belessì l'armistissi 'd Cherasch a l'é stàit signà dël 1796, cand ij Savòja a son surtì da la coalission anti fransèisa e a l'han perdù lor piassefòrt tanme Coni, Ceva e Lissandria.

Tòch distintiv

• Cusin-a 
• La sautissa 'd Bra a l'era produvà a Bra për ij giudé 'd Cherasch, përché a l'avìa pa 'd crin andrinta (pa possìbil mangelo se së seguita le regòle ebràiche) dzor autorisassion dij Savòja për ij maslé 'd Bra.
• Ël doss tìpich ëd Cherasch a l'é 'l bas ëd Cherasch.
• Cherasch a l'é avosà për ij sò anlevament ëd limasse, senté la fasson Cherasch, ch'a antivëdd ëd lassé le limasse a l'aria durbìa e pa an sère. Le limasse a son donch pi savurìe e stimà.
• La sità a l'ha logià për un curt perìod la Sìndon e a l'ha na leja coatà da plajo secolar.
• Ël castel a l'ha logià ij barbet valdèis deportà dai mont dël 1687, dont tant a son mòrt ëd fam ò frèid.
• L'arian Cherasca a passa pa për Cherasch.