Cher

Sità piemontèisa d'apopré 35.000 abitant ant la sità metropolitan-a 'd Turin.

Avosà për sò passà 'me sènter ëd produssion ëd tëssù.

Geografìa

Piassà ai pé dle colin-e Turinèise a sudest, dont a l'é spartìa da Turin.

Stòria

Fondassion

Cher a l'é popolà dai temp dij Ligurin, ch'a l'avìo batì un vilar sla colin-a. Apress a l'é stàita fondà na sità Roman-a, anans ëd Turin.

Età 'd mes

La sità a l'é stàita governà dai vësco 'd Turin, ch'a l'avìo fortificala, fin-al 1168 con la nassita dla lìbera comun-a.

La comun-a l'era fòrta sla tera vzin-a, an batend Vilastlon tanme vilar fortificà contra la spantia dij Provan-a e dij marchèis ëd Salusse.

Dominassion strangé

Cher a l'era amorbà da le ruse interne tra noblëssa e borzoasìa e sbaruvà da le vise dël Monfrà e d'Ast.

La comun-a a l'é donch sogetasse a j'Angiò, e unì, a l'han combatù tanme fassion guelfa contra ij ghiblin dël Monfrà, an essend dërotà e an chitand le vise dj'Angiò an Piemont.

Cher a l'é donch sogetesse ai Savòja dël 1359, sensa fortì se Savòja ò Savòja Acaja për schiné la guèra tra ij doi, ma cand la fassion dij Savòja a l'ha vagnà, Cher a l'ha fortì d'esse mach dij Savòja.

Andustria dël tëssù

Dal sécol ch'a fa 14, Cher a l'é ancaminasse a prodùe tëssù, an particolar la frustagna, dont a-i era un cors d'università.

Cher a l'era avosà an tuta Euròpa, e a peul l'anventor dij jeans, përché soa frustagna bleu a l'era ambarcà a Genoa, dont ël nòm.

Ancheuj a-i un musé dedicà a cost, ch'a blaga 3 mila tòch.

Tòch distintiv

• A Cher a l'é stàit elegiù 'l prim sìndich giudé an Italia.
• Sla colin-a a-i é la gesia 'd San Giòrs, ch'a l'ha an cò al cioché na pagòda, tìpich dl'architetura asiàtica.