Biela

Sità piemontèisa d'apopré 40.000 abitant, capleu dl'omònima provinsa.
Avosà për soa industria téssil e 'l santuari d'Oropa.

Geografìa

Biela a l'é piassà ai pé dle Alp Bielèis; as compon da Piass e Pian, la prima an colin-a antratan che la sconda a l'é an Pianura e a lijeje a-i é la funicolar.
A l'é bagnà dal Serv, ch'a divide ël sènter comunal dal quarté Ciavasa.

Stòria

Achit

Durant l'età 'd mes, la sità a l'era governà dai vësco 'd Vërsèj, ch'a l'han batì 'l quarté Piass an smon-end diferent privilegi a j'abitant dël 1160.

Arvira

Lor domini a l'é finì cand n'arvira mnà da Ardizzone Codecapra a l'ha dilivrà 'l Bielèis dal contròl dij vësco dël 1377, ch'a imponìo dle greve taje. Ëd conseguensa, la zòna a l'é passà ai Savòja për adonassion.

Eutsent

Biela a l'era stranomà "Manchester d'Italia", për soa liura con l'industria téssil, an particolar dla lan-a, an achit ij lané a dovravo roe tolé.

Dël 1859 Biela a l'é stàita dilivrà da l'assedi austrìach da Garibaldi.

Giunsion

A Biela a son stàit gionzà le comun-e 'd Ciavasa e 'd Cosila dël 1940: dënans autònome.

Sconda guèra mondial

Oltra a esse stàit un sènter ëd resistensa al fassism, Biela a l'ha vëjù l'antraprèisa Piaggio armudé soa sede da Pontedera a belessì, për tëmma dij bombardament. 

Piaggio a l'é peuj tornà a prodùe an Toscan-a ant ël dòp guèra, ma durant sò sogiorn a Biela son stàit pensà la Vespa e 'l Paperino.



Commenti

Element pi lesù

Piemontèis d'Argentin-a

Turin

Tuchinagi