Casal Monfrà

Sità piemontèisa d'apopré 30.000 abitant, dla provinsa 'd Lissandria.
Avosà për esse stàita la capital dël marchesà e dël ducà dël Monfrà. e për ël ravagi dl'Eternit.

Geografìa

Casal l'é piassà ant na zòna an pianura, ai pé dle colin-e dël Monfrà, dont a l'é considerà la capital.

A l'é bagnà dal Pò e dai canaj Lanza e Melan-a. La pi gròssa part a l'é a sud dël fium, ma dontré quarté 'me Casal Popol e Oltrapont a son a nòrd.

Stòria

Achit

Nassù 'me stabiliment roman; ant ël sècol ch'a fa 11, ël marchesà Aleràmica a l'é stàit partagìa antra doe neuv marchesà: 'd Savon-a, col dij Dël Vasto e 'l marchesà dël Monfrà.

Paleòlogh

Apress ël govern dj'Aleram, dël 1306 a son sontintrà ij bisantin Paleòlogh, che dël 1474, apress avej përdù tere a ossident tanme Civass, a l'han tramudà la capital a Casal Monfrà.

Gonzaga

Dël 1536 ij governador a son vnu ij Gonzaga 'd Màntua, ch'a l'han tramudà la sità ant na piassafòrt a l'avangarda, peuj soagnà con la sitadela 'd Casal Monfrà.

Savòja

La sità, ansem al marchesà a son passà ai Savòja apress la guèra 'd sucession ëspagneula, cand ël duca sabàud a l'ha decidù d' armudé formassion, ëdcò senté un tratà biscos con l'Àustria ch'aj promëtìa ël marchesà, ch'a l'ha an efet portà ël Monfrà sota lor contròl.

Casal a l'é stàita assedià prope an costa occasion dai Savòja.

Eternit e dësbordament

La sità a l'era la sede italian-a dl'Eternit, antraprèisa dël setor dl'amiant ch'a dovrava na gròss part dla popolassion. La presensa 'd na indùstria dl'amiant a l'ha portà pi 'd mila përson-e a meuire d'asbestos.

Dël 2000, ij quarté a nòrd dël Pò: Casal Popol e Oltrapont a l'han patì 'n dësbordament dël fium ch'a l'ha causà dann serios.



Commenti

Element pi lesù

Piemontèis d'Argentin-a

Turin

Tuchinagi